“བར་བཅད་ཌིཀསི་” གསལ་གཞིའི་ནང་ གདམ་ཁ་ “ལག་དེབ་” འདི་ གདམ་ཁ་རྐྱབ་ཞིནམ་ལས་ འཕྲོ་མཐུད་ལུ་ཨེབ་གཏང་འབད།


དེ་གི་ཤུལ་ལས་ ད་ལྟོའི་ཌིཀསི་བར་བཅད་ཀྱི་སྤྱི་མཐོང་འདི་སྟོན་འོང་། དེ་གུ་ ཧེ་མ་ལས་ ཝིན་ཌོསི་ཡོདཔ་ལས་ ཝིན་ཌོསི་གི་བར་བཅད་ཚུ་ཡང་སྟོན་འོང་། དེ་འབདཝ་ལས་ ང་བཅས་ཀྱིས་ རྫོང་ཁ་ལི་ནགསི་གཞི་བཙུགས་འབད་སའི་ས་སྟོང་བཞག་དགོཔ་ལས་ ཚད་བསྐྱར་བཟོ་འབད་དགོ།



ཚད་ བསྐྱར་བཟོ་འབད་ནི་ཨིན་མི་ ཝིན་ཌོསི་བར་བཅད་གུ་ ཚར་གཉིས་ཨེབ་གཏང་འབད། དོ་རུང་ “ཚད་ བསྐྱར་བཟོ་འབད་” ལུ་ ཚར་གཉིས་ཨེབ་གཏང་འབད།



དེ་གི་ཤུལ་མའི་གསལ་གཞི་ནང་ “ཧེ་མའི་བསྒྱུར་བཅོས་ཚུ་ ཌིཀིས་ལུ་བྲིས་ཏེ་འཕྲོ་མཐུད་ནི་ཨིན་ན?” བྲིས་འོང་། “ཨིན་” སེལ་འཐུ་འབད་དེ་ འཕྲོ་མཐུད་ལུ་ཨེབ་གཏང་འབད།



དེ་ལས་ ཚིག་ཡིག་སྒྲོམ་ཅིག་སྟོན་འོང་ དེ་ནང་ ང་བཅས་ཀྱིས་ ཝིན་ཌོསི་བར་བཅད་ཀྱི་ཚད་གསརཔ་ཅིག་གསར་བསྐྲུན་འབད་དགོཔ་ཨིན། ཚད་བསྐྱར་བཟོ་འབད་བའི་སྐབས་ལུ་དྲན་པ་ཐེབས་ཅིག་ སྟོན་དགོ་ ག་ཅི་འབད་ཟེར་བ་ཅིན་ ད་ལྟོ་ང་བཅས་ཀྱིས་ ཚིག་ཡིག་སྒྲོམ་ནང་གསར་བསྐྲུན་འབད་མི་ བར་བཅད་ཀྱི་ཚད་གསརཔ་བཟོ་མི་འདི་ རྫོང་ཁ་ལི་ནགསི་གི་བར་བཅད་མེན་པར་ ཝིན་ཌོསི་བར་བཅད་ཀྱི་ཚད་གསརཔ་/བསྐྱར་བཟོ་འབད་ཡོད་མི་འདི་ཨིན། དཔེར་ན་ ཇི་བི་ ༨༠ འབད་མི་ ཧརཌི་ཌིཀསི་གུ་ བར་བཅད་གཅིག་རྐྱངམ་ཅིག་༼ཝིན་ཌོསི་ནང་འབད་བ་ཅིན་ འདྲེན་འཕྲུལ་ སི་འདི་ཨིན་༽བཟོ་སྟེ་ དེ་ནང་ ཝིན་ཌོསི་བཙུགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ དེའི་ནང་ལས་ ཇི་བི་ ༢༠ དེ་ཅིག་ རྫོང་ཁ་ལི་ནགསི་གི་དོན་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ནི་ཨིན་པ་ཅིན་ བར་བཅད་ཚད་བསྐྱར་བཟོ་འབད་མི་ ཇི་བི་ ༦༠ ༼དེ་ཡང་ ༨༠-༢༠=༦༠༽འདི་ ཝིན་ཌོསི་གི་དོན་ལུ་ཨིན། དེ་གིས་སྦེ་ ཚིག་ཡིག་སྒྲོམ་ནང་ ཝིན་ཌོསི་གི་དོན་ལུ་ ཇི་བི་ ༦༠ བཙུགསཔ་ཨིན། ཚད་ཚུ་དཀྲིགས་དཀྲིགས་སྦེ་བཟོ་ཞནམ་ལས་ འཕྲོ་མཐུད་ལུ་ཨེབ་གཏང་འབད།



ཤུལ་མའི་གསལ་གཞི་ནང་ མཐའ་མཇུག་གི་ཌིཀསི་བར་བཅད་གནས་ཚད་སྟོན་འོང་། དེ་ནང་ ཝིན་ཌོསི་བར་བཅད་དང་ རྫོང་ཁ་ལི་ནགསི་གཞི་བཙུགས་ཀྱི་དོན་ལུ་ གསར་བསྐྲུན་འབད་ཡོད་པའི་བར་སྟོང་སྟོངམ་འདི་ སྟོན་འོང་། བར་བཅད་ཐོ་ཡིག་ནང་ལས་ བར་སྟོང་སྟོངམ་འདི་སེལ་འཐུ་འབད་དེ་ འཕྲོ་མཐུད་ལུ་ཨེབ་གཏང་འབད།



དེ་ལས་ གསར་བསྐྲུན་འབད་ཡོད་པའི་བར་སྟོང་སྟོངམ་འདི་ ལག་ལེན་ག་དེ་སྦེ་འཐབ་ནི་ཨིན་ན་ གདམ་ཁ་བརྐྱབ་ནི་ཡོདཔ་ཨིན། ད་ལྟོ་ ང་བཅས་ཀྱིས་ “བར་སྟོང་སྟོངམ་འདི་ རང་བཞིན་གྱིས་ བར་བཅད་བཟོ་བ་” སེལ་འཐུ་འབད་ཞིནམ་ལས་ འཕྲོ་མཐུད་ལུ་ཨེབ་གཏང་འབད།



དེ་གི་ཤུལ་ལས་ ལག་ལེན་པ་གསརཔ་གི་དོན་ལུ་ འོས་སྦྱོར་འབད་དེ་ཡོད་མི་ “ཡིག་སྣོད་ཆ་མཉམ་ བར་བཅད་གཅིག་ནང་བཞག་” འདི་ སེལ་འཐུ་འབད།



དེ་གི་ཤུལ་མའི་གསལ་གཞི་ནང་ མཐའ་མཇུག་གི་ཌིཀསི་བར་བཅད་གནས་ཚད་འདི་སྟོན་འོང་། དེ་ནང་ ཝིན་ཌོསི་བར་བཅད་དང་ གཞི་བཙུགསཔ་གིས་ རང་བཞིན་གྱིས་ གསར་བསྐྲུན་འབད་ཡོད་མི་ ལི་ནགསི་བར་བཅད་ཡང་སྟོན་འོང་། “བར་བཅད་བཟོ་ཚརཝ་ལས་ ཌིཀསི་ལུ་ བསྒྱུར་བཅོས་ཚུ་བྲིས་” སེལ་འཐུ་འབད་ཞིནམ་ལས་ འཕྲོ་མཐུད་ལུ་ཨེབ་གཏང་འབད།



དེ་ལས་ ཌིཀསི་ལུ་བསྒྱུར་བཅོས་ཚུ་འབྲི་ནི་ཨིན་མེན་འདྲི་བའི་སྐབས་ “ཨིན་” སེལ་འཐུ་འབད་དེ་ འཕྲོ་མཐུད་ལུ་ཨེབ་གཏང་འབད།



༦. ཌིཀསི་བར་བཅད་བཟོ་ནི་ མཇུག་བསྡུ་སྟེ་ ནཱ་ལས་མར་ ག་ནི་ཡང་འབད་མ་དགོ་པར་ “འཕྲོ་མཐུད་” ལུ་ཨེབ་གཏང་འབད་ཡི་ར་འགྱོ་ནི་ཨིན།
༧. ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ “ཐུམ་སྒྲིལ་འཛིན་སྐྱོང་པ་ རིམ་སྒྲིག་འབད་” ཟེར་མི་གསལ་གཞི་འདི་ཨིན། དེ་ནང་ལུ་ གཞི་བཙུགསཔ་གིས་གཞི་བཙུགས་ཀྱི་དོན་ལས་ “ཡོངས་འབྲེལ་ངོ་འཆར་ཅིག་ ལག་ལེན་འཐབ་” འདི་ སེལ་འཐུ་འབད་ནི་ཨིན་མིན་འདྲི་བའི་སྐབས་ “མེན་” སེལ་འཐུ་འབད་དགོ།



༨. དེའི་ཤུལ་ལས་ མཉེན་ཆས་སེལ་འཐུའི་གསལ་གཞི་ཅིག་སྟོན་འོང་། རྫོང་ཁ་ལི་ནགསི་འདི་ ཌེགསི་ཊོཔ་ པི་སི་གུ་ གཞི་བཙུགས་འབདཝ་ཨིན་པ་ཅིན་ “ཌེགསི་ཊོཔ་མཐའ་འཁོར་” དང་ “ཚད་ལྡན་རིམ་ལུགས་” འདི་ སེལ་འཐུ་འབད། དེ་མེན་པར་ ལེཔ་ཊོཔ་ཨིན་པ་ཅིན་ གོང་གི་གཉིས་ཀུ་སེལ་འཐུ་འབད་བའི་ཁར་ “ལེཔ་ཊོཔ་” ཡང་སེལ་འཐུ་འབད་དགོ། མཉེན་ཆས་ཚུ་ སེལ་འཐུ་འབད་བའི་ཤུལ་ལུ་ གཞི་བཙུགས་ངོ་མ་འདི་ འགོ་བཙུགསཔ་ཨིནམ་ལས་ མཇུག་མ་བསྡུའི་བར་ དུས་ཚོད་ཨ་ཙི་འགོར་འོང་།



༩. གསལ་གཞི་ཤུལ་མམ་ནང་ ཁྱོད་ཀྱིས་ ཇི་ཨར་ཡུ་བི་ བུཊི་ མངོན་གསལ་པ་ གདམ་ཁ་བརྐྱབ་ནི་ཨིན་མིན་ སྟོན་འོང་། ཇི་ཨར་ཡུ་བི་གིས་ གློག་རིག་འགོ་བཙུགསཔ་ད་ བུཊི་འབད་ནི་ལུ་ བཀོལ་སྤྱོད་རིམ་ལུགས་གདམ་ཁ་བརྐྱབ་ཚུགསཔ་ བཟོཝ་ཨིན། ཁྱོད་ཀྱིས་ “ཨིན་” འདི་གདམས་ཞིནམ་ལས་ འཕྲོ་མཐུད་ལུ་ཨེབ་གཏང་འབད།



༡༠. མཇུག་ར་ “གཞི་བཙུགས་མཇུག་བསྡུ་ཡི་” ཟེར་ གསལ་གཞི་ཅིག་སྟོན་འོང་། དེ་སྟོནམ་དང་འབྲེལ་ གཞི་བཙུགས་སི་ཌི་འདི་ཡང་ ཕྱིར་བཏོན་འབད་འོང་། སི་ཌི་-འདྲེན་འཕྲུལ་ནང་ལས་ སི་ཌི་བཏོན་ཏེ་ འཕྲོ་མཐུད་ལུ་ ཨེབ་གཏང་འབད། ད་འབདན་ གཞི་བཙུགས་འབད་ཚར་ཏེ་ གློག་རིག་འདི་ རང་བཞིན་གྱིས་ རི་བུཊི་འབད་འོང་།



༡༡. གཞི་བཙུགས་འགོ་བཙུགས་ཞིནམ་ལས་ཚུར་ ལག་ལེན་པའི་མིང་དང་ཆོག་ཡིག་བཙུགས་མ་དགོ་མི་འདི་ ག་ཅི་འབད་སྨོ་ཟེར་བ་ཅིན་ ང་བཅས་ རྫོང་ཁ་ལི་ནགསི་ནང་ ལག་ལེན་པ་དང་ལག་ལེན་པའི་མིང་ དེ་ལས་ བདག་སྐྱོང་ལག་ལེན་པ་༼རྩ་བ་༽འདི་ ཧེ་མ་ལས་ “bhutan” (འདྲེན་ཚིག་མ་བཀོད་པར་)འདི་ སྔོན་སྒྲིག་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། རིམ་ལུགས་གསརཔ་དེ་ནང་ ནང་བསྐྱོད་འབདཝ་ད་ ལག་ལེན་པའི་མིང་དང་ཆོག་ཡིག་གཉིས་ཆ་ར་ནང་ “bhutan” སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་དགོཔ་ཨིན།